گزارش صعود زمستانی قله شیر کوه ۹۶

به نام خدا

باد به جدال با کوهنوردان ‌پرداخت و مانند گردباد دانه‌های خشک برف را در خود می‌پیچاند و تک تک گروه را گرداگرد خود فرو می‌بُرد. ولی اعضای گروه ستیزه جویانه با صبر و حوصله و آهنگ منظم در یک ستون حرکت خود را ادامه داد تا اینکه ساعت ۱۳ به قله رسیدند.

کشورمان به دلیل تنوع اقیلیمی شرایطی دارد که در چهار فصل می‌توان برای سفر و گردش به نقاط مختلف آن برنامه داشت. سفر کردن همواره مقدمات خودش را دارد. جستوجوی مکان‌های تاریخی، گردشگری و جاذبه‌های دیدنی هر شهر مهم‌ترین اصل در تدارکات پیش از سفرکردن است.
از جمله استان‌هایی که در فصل زمستان می‌تواند میزبان علاقه مندان ‌به سفر باشد یزد است. اگر چه یزد جزو استان‌های خشک و کویری با بافت تاریخی منحصر به فردی است و دارای نقاط گردشگری همچون محله فهادان، قنات‌ها، کویر، آتشکده زرتشتیان و تکایای پر شماری می‌باشد ولی این استان در فصول مختلف سال آوردگاهی برای حضور کوهنوردان و ستیزه جویان با کوه و کویر است.
قله شیر کوه یزد همچون ستون فقرات در جنوب شهر بر زمین میخ شده است. این کوه بخشی از رشته کوه مرکزی کشورمان محسوب می‌شود که زیربنای آن جنس گرانیتی دارد. آثار و پدیده‌های زمین شناسی از ارتفاع ۲۵۰۰ متری به بالا نمایی ویژه به شیر کوه بخشیده است. با حضور در روستای «بالا دِه» که منطقه‌ای خوش آب و هوا و ییلاقی در شهر تفت استان یزد است می‌توانید از تماشای تراس‌های رودخانه‌ای که از پدیده‌های سحرآمیز این منطقه است لذت ببرید.
در بحبوحه اهداف هیجان‌انگیز برای کوهنوردان، صعود به شیر کوه از دو بخش زمانی تشکیل شده است؛ به این گونه که فاصله زمانی نخست از روستای «بالا دِه» تا پناه‌گاه می‌سنجند و بخش دوم صعود که در حقیقت فاز حمله به قله نامیده می‌شود از پناه گاه تا قله شیر کوه را تشکیل داده است. این دو بخش به صورت مجزا هر یک پنج کیلومتر مسافت دارند. نکته‌ مهم در صعود به بام استان یزد این است که تقریبا راه میان‌بُری برای کوهنودان مبتدی یا نیمه‌حرفه‌ای برای ایستادن بر فراز قله شیر کوه وجود ندارد.

به گزارش ایسنا، با آگاهی از این موارد، اعضای ۱۷ نفره باشگاه کوهنوردی سلام همنورد که ۹ تن خانم و ۸ نفر آقا آن را تشکیل داده بودند، روز جمعه ۲۲ دی ماه ساعت ۶ صبح با بهره‌ گیری از تجربه یکی از راهنمای محلی از روستای «بالا ده» حرکت خود را در تاریکی آغاز کردند. بخش‌هایی از سطح زمین کمی پوشیده از برف بود. سپس ادامه راه را در دامنه شیر کوه با شیب نسبتا ملایمی پیمودند؛ تا اینکه زَر افشانی خورشید سحرگاهی نقاط بلند کوه را همچون تاجی پادشاهان طلایی کرد.
صعود آفتاب به آسمان همزمان با رسیدن اعضای گروه به ابتدای مسیری بود که کوهنوردان محلی آن را «اتوبان» می‌نامیدند. این مسیر که شیب بسیار کم و عرض مناسبی برای تردد دارد در حقیقت میان دیواره بلند قرار گرفته است که بخشی از  آن همچمون چَتر بر بالای سر کوهنوردان پهن شده است. آفتابِ تازه جان گرفته در صبح به این دیواره سنگی که زمینه‌ای خردلی با رگه‌های ریز قهوه‌ای سوخته دارد، آن را یکپارچه زرد طلایی می‌کند.
کوهنوردان با کمی پیشروی از این گذرگاه به «چشمه تابستان» خواهند رسید. این چشمه در اغلب سال دارای آب است و یکی از منابع مهم در تأمین ذخیره آب ماجراجویان در این کوهستان به حساب می‌آید. از چشمه تا ابتدای «دره نجیب» پنج دقیقه کوهپیمایی نیاز است که در زمستان به دلیل یخ زدگی مسیر در برخی از نقاط باید کمی دست به سنگ شد و با دقت بیشتری گام برداشت.
ساعت حدودا هشت صبح گروه به ابتدای این دره که شیب نسبتا زیادی دارد رسیدند. بد قِلِقی، طولانی بودن مسافت دره، سرد بودن راه، وزش باد و مدت زمان اندکی که آفتاب به آن می‌تابد موجب شده است که برخی از کوهنوردان با خود تصور کنند این دره بیشتر از آنکه با آنها نجیب باشد «نانجیب» است. نمای روبروی دره نجیب که در هنگام صعود کوهنوردان به آن پشت می‌کنند بسیار شکوهمند است.
اعضای گروه در نهایت پس از یک ساعت و ربع کوهپیمایی در انتهای دره نجیب با خورشید همتراز شدند و گرمی لحاف گونه آن را لمس کردند. از دره نجیب تا پناهگاه نیز مسیر با شیب بسیار ملایمی از سر گرفته شد. تا اینکه ساعت ۹ و ۳۰دقیقه اعضا توانستند تن خسته خود را به پناهگاه بسپارند. با توجه به برنامه ریزی باید اعضای گروه در پناهگاه مقداری تغذیه ‌می‌کردند تا با تجدید قوا حمله نهایی به سمت قله را که کمتر از پنج کیلومتر مسافت داشت در برف و بادی با که با سرعت ۳۰ کیلومتر در ساعت می‌وزید طی کنند.
صعود به بام استان یزد شبیه مسابقه دو ماراتن است. از آنجایی که یکی از اعضای گروه توان خود را برای ادامه از دست داده بود، توانست بر تب بالا رفتن از قله غلبه کند و در پناهگاه ماند. او با این تصمیم وفاداری خویش را به همنوردانش ثابت کرد. ساعت یک ربع به ۱۱ حمله پایانی با ۱۵ نفر به سوی قله آغاز شد.

چشم‌انداز مسیر پایانی تا قله، پوشیده از برف و پاکوبی پیچ و تاب خورده همچون حرکت مار بر روی شنزار بود. در برخی از نقاط هم باد به جدال با اعضا ‌پرداخت و مانند گردباد دانه‌های خشک برف را در خود می‌پیچاند و تک تک گروه را گرداگرد خود فرو می‌برد؛ ولی اعضای گروه ستیزه جویانه با صبر و حوصله و آهنگ منظم در یک ستون حرکت خود را ادامه داد تا اینکه ساعت ۱۳ به قله رسیدند و نماد قله که همچون قرآن بر فراز کوه جانمایی شده است بوسه زدند. بر روی این نماد آیه «فَاللَّهُ خَیرٌحَافِظًا وَ هُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ» نوشته شده است. با ایستادن بر بام استان یزد به این اعجاز پی می‌بریم که شیرکوه در ارتفاع ۴۰۶۰ متری روایتگر زمستان در دل کویر خواهد بود چرا که دور تا دور دامنه‌ آن زمینی بایر، خشک و بی درخت است.
مسیر صعود به قله چالش چندانی در بر نداشت ولی از آنجایی که بخشی از توان افراد در زمان بازگشت کسر می‌شود و تاریکی محیط را در بر می‌گیرد باید به سرعت از قله باز می‌گشتیم. با یک ساعت و نیم کوهپیایی گروه در ساعت ۱۴ و ۳۰ دقیق به پناهگاه بازگشت. پس از خوردن ناهار هرچه زودتر اقدام به فرود کردند. در نزدیکی چشمه تابستان سیاهی شب به استقبال اعضای گروه آمد. برودت هوا سرتاسر مسیر را که برف‌های نرمی داشت پوشیده از یخ کرد. نور هد لامپ (چراق قوه متصل شده به پیشانی) در روشنایی مسیر ضرورت داشت.

پس از عبور از «چشمه تابستان» گذرگاهی بسیار باریک وجود داشت که با دست به سنگ شدن نیز نمی‌شد از آن فرود کرد برای همین چاره‌ای جز دور زدن آن وجود نداشت. یخ زدگی‌ مسیر موجب شده بود تا گروه به کندی فرود خود را انجام بدهد. یکی از اعضای گروه که دوره‌های مربط با کوهنوردی را گذرانده بود برای عبور ایمن به شناسایی مسیر پرداخت و در نهایت مسیر دیگری جایگزین مسیر اصلی شد.همه اعضای گروه با حمایت سرپرست و یکی از اعضا و کوهنورد دیگری از استان اراک از مسیر جایگزین عبور کردند اما یکی از اعضا که چند قدم پایین‌تر از سایر افراد بود، ناگهان زیر پایش خالی شد و حدود ۶ متر روی سراشینیِ پوشیده از برف و خاک سُر خورد.

خوشبختانه از آن جایی که او دوره‌های کوهنوردی را گذرانده بود، در واکنشی معقول توانست در میانه راه با چنگک کردن دست‌هایش روی زمین و افزایش حجم خاک و برف زیر شکمش در میانه سراشیبی ترمز کند. سپس یکی دیگر از اعضا به کمک او رفت و پس از ۱۰ دقیقه سر و کله زدن با مسیر هر دو در پاکوب ایمن و راه اصلی قرار گرفتند.

وجود علائم راهنمایی و رانندگی در مسیر کمک بسیاری برای پیدا کردن مسیر درست در شب را فراهم کرده بود. در نهایت کوهنوردان به سلامت توانستند پس از ۱۲ ساعت کوهپیمایی به روستای«بالادِه» بازگردند.

تهیه گزارش: محمد رضا بختیاری.